Onderzoek en artikelen

Minder somber door Yoga

Persbericht 22 februari 2018yoga

 

Zoek bewijs voor de helende kracht van yoga

Opinie Voer wetenschappelijk onderzoek uit naar de therapeutische effecten van yoga, schrijft Edith Molenbroek

Persbericht: 18 juni 2016

De beeldvorming over yoga is enorm veranderd in de afgelopen decennia: van oude mannen mediterend bij de ingang van hun grot naar dames die zich, gekleed in de nieuwste yogamode, in allerlei moeilijke, atletische houdingen wringen.
Beide beelden zijn uitersten waarin veel mensen weinig herkenning in zullen vinden. Zo’n half miljoen Nederlandse yoga-beoefenaars, met name hoog opgeleide vrouwen, weet dat daar wat tussen zit. De rest van Nederland denkt: „Daar ben ik niet lenig genoeg voor”, of: „Het is niet voor mannen”, of: „Dat oosters gedoe is niets voor mij”. Dat is jammer, want het lijkt erop dat yoga therapeutische effecten heeft die voor heel veel mensen interessant zijn.
Lees ook: over hoe yoga niet alleen voor dunne mensen is
Wetenschapsjournalist William J. Broad haalt bijvoorbeeld in zijn boek Eerlijk over yoga een onderzoek aan over het effect van yogabeoefening op de maximale zuurstofopname. Bij een controlegroep die aerobics deed nam de zuurstofopname significant toe, maar de yogagroep toonde geen enkele verbetering. Echter, de verrassing was dat de yogagroep meldde zich een stuk beter te voelen. De wetenschappers stelden vast dat ze verbeteringen noemden op het psychologische vlak: stemming, zelfvertrouwen en levensvreugde waren er op vooruitgegaan.
Ervaringsdeskundige Amy Weintraub beschrijft in haar boek Yoga bij depressie op indringende wijze hoe yoga haar geholpen heeft van de antidepressiva af te komen. Ze haalt ook vele onderzoeken aan waarin positieve effecten van yoga op de stemming van proefpersonen gemeten waren. Nina Vollbehr van het Centrum Integrale Psychiatrie in Groningen bevestigt dat er positieve onderzoeksresultaten gemeld worden, maar voegt toe dat veel onderzoek kwalitatief gezien te wensen over laat.
Door yoga gingen zelfvertrouwen en levensvreugde erop vooruit
Onder leiding van professor Myriam Hunink van het Erasmus MC, tevens verbonden aan de Harvard School of Public Health, is begin 2016 een overzichtsartikel gepubliceerd over de effecten van yoga op risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Wat blijkt? De voorzichtige conclusie is dat de groepen die yoga deden, in vergelijking met de groepen die niets doen, er gemiddeld significant op vooruit gaan: lagere bloeddruk, lagere hartslag, lager gewicht en lager cholesterol.
In vergelijking met controlegroepen die aan aerobics deden, was de gezondheidswinst vergelijkbaar. Dat is opmerkelijk, gezien de eerdere bevinding dat yoga niet veel doet om de fitheid te verbeteren. Dat opent mogelijkheden voor mensen die niet willen of kunnen sporten.
Bekijk ook de fotoserie over Wereld Yoga Dag: Verbeter de wereld met yoga.
Er is nog geen wetenschappelijke verklaring waarom yoga zoveel positieve effecten teweeg zou brengen bij mensen, maar yoga staat er om bekend ontspanning teweeg te brengen. Het lijkt goed mogelijk dat de gerapporteerde positieve effecten hiermee verband houden.
Bewijs de positieve effecten, dan kan de arts er wat mee
Helaas is er een probleem met veel van de onderzoeken. Ze zijn heterogeen, veelal kleinschalig en kortdurend. Hierdoor kunnen harde conclusies nog niet getrokken worden. En dat is jammer, want er is veel voor te zeggen om yoga, mits bewezen effectief, mee te nemen als optie in het gesprek van arts tot patiënt. Er zijn ruwweg 1 miljoen hart- en vaatpatiënten in Nederland en 650.000 mensen met een stemmingsstoornis, waaronder depressie. Er worden miljarden aan uitgegeven.

Als artsen op grotere schaal yoga gaan aanbevelen aan patiënten, dan is er ook in de yogascholen werk aan de winkel. Op het gebied van kwaliteit en professionaliteit van yogadocenten en -opleidingen gebeurt al het een en ander. Maar er moet ook eenduidige informatie komen over het aanbod.
Qua benaming van yogastijlen is het nu het Wilde Westen. Elke yogadocent die vindt dat hij of zij iets unieks doet, komt met een eigen ‘stijl’. Ook mag wat er in yogalessen gezegd en gedaan wordt niet in strijd zijn met de huidige wetenschappelijke kennis.
Tijdens mijn zwangerschapsyogales waarschuwde de docente tegen het laten inenten van onze baby’s. Dan vind ik minder onschuldig dan praten over chakra’s (energieknooppunten), hoewel ook daar geen enkele wetenschappelijke basis voor bestaat.
Ik pleit voor meer onderzoek naar de therapeutische effecten van yoga, inclusief de kosteneffectiviteit, en voor verdere professionalisering van yogadocenten. Het zal toch niet zo zijn dat de medische wetenschap zo’n veelbelovend onderwerp laat liggen.

Bron: NRC

Hersenscans tonen invloed yoga en meditatie op pijnbeleving en veroudering

Persbericht 23 maart 2015

Er waren al aanwijzingen dat mindfulness meditatie en yoga een positief effect hebben op pijnbeleving en het behoud van verstandelijke vermogens bij veroudering.Promovendus Tim Gard verklaart nu met behulp van hersenscanners de onderliggende mechanismes in de hersenen. Hij vond unieke neurale mechanismen op het gebied van pijnverwerking en efficienter georganiseerde en robuustere hersennetwerken bij ouderen die ervaren yoga- of meditatiebeoefenaars waren. Dit kan in de toekomst implicaties hebben voor de behandeling van chronische pijn en voor het zo lang mogelijk gezond houden van de vergrijzende bevolking.

Voor de studie naar pijn ondergingen proefpersonen lichte pijnprikkels in de vorm van milde elektroshocks in een onderarm. De meditatiegroep ging de pijn zowel in dagdagelijkse houding aan, als in een staat van meditatie. Ze bleken de pijn niet als minder sterk te ervaren, maar wel als minder onaangenaam. In hun hersenen ging de verminderde pijnbeleving gepaard met een verhoogde activatie in de posteriore insula (het gebied dat betrokken is bij het voelen van pijn) en een verminderde activiteit in de laterale prefrontale cortex (het gebied dat ervaringen reguleert). Dit patroon is het tegenovergestelde van wat er gebeurt in het brein van niet-mediterenden. Met andere woorden: mediterenden waren in staat hun pijn op unieke wijze te verminderen, door de pijnsensaties toe te laten in plaats van er mentale controle over uit te oefenen.

Voor het vernieuwende onderzoek naar het effect van yoga en meditatie op veroudering, werden hersenscans gemaakt en de verstandelijke vermogens in de vorm van fluide intelligentie gemeten. Fluide intelligentie is het vermogen om te redeneren in nieuwe situaties. Oudere beoefenaars van zowel yoga als meditatie bleken een kleinere afname in fluide intelligentie te hebben dan controlepersonen met een vergelijkbaar gezonde levensstijl. Functionele MRI-opnames tijdens rust lieten zien dat de globale hersenennetwerken van mediterenden en yogi’s efficienter en robuuster georganiseerd waren dan die van controlepersonen. Het effect van yoga bleek wat fluide intelligentie en globale netwerk efficientie betreft even groot als dat van meditatie.

“Het is fascinerend te zien hoe yoga en meditatie onze hersenen en onze psyche positief kunnen beinvloeden en zo tot een verhoogd welzijn kunnen leiden”, aldus Tim Gard. Hij verdedigde zijn proefschrift `The neural and psychological mechanisms of yoga and mindfulness meditation’ op vrijdag 20 maart aan de Universiteit Maastricht.

Noot voor de pers:

Voor meer informatie over de inhoud van dit persbericht kunt u terecht bij Flore Clerkx , tel. 043 388 5230, e-mail flore.clerkx@maastrichtuniversity.nl.

De afdeling Marketing and Communications van de UM is bereikbaar via 043 388 5222, e-mail pers@maastrichtuniversity.nl. Voor urgente zaken buiten kantooruren: 06 245 57 245. De persberichten van de Universiteit Maastricht staan op internet: http://www.maastrichtuniversity.nl/pers. Zie ook het Webmagazine voor interessant onderzoek aan de UM en volg ons op Twitter: @MaastrichtU.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.